Trào lưu – Trường phái và một số quan niệm về trường phái văn học so sánh

Văn học so sánh ngày nay là một loại hình tri thức văn học, sinh ra trong đối thoại cá thể và so sánh, thông qua đối thoại và so sánh mà lý giải những khác biệt, tạo điều kiện cho liên hệ, giao lưu giữa các nền văn học trên toàn thế giới Trào…

Chủ đề – Mô tip – Huyền thoại

Trong lý luận văn học, những thuật ngữ ta thường gặp trong văn học nghệ thuật: chủ đề, huyền thoại, ý niệm, ý tưởng, điển hình, diện mạo, thường được dùng lẫn lộn, “lấn sân” nhau. Chủ đề – Mô tip – Huyền thoại  Lưu Văn Bổng Trong lý luận văn học, chủ đề được…

Thông tin bước đầu về ứng xử của giới lý luận quốc tế đối với các lý thuyết văn học trong thế kỷ XX

THÔNG TIN BƯỚC ĐẦU VỀ ỨNG XỬ CỦA GIỚI LÝ LUẬN QUỐC TẾ ĐỐI VỚI CÁC LÝ THUYẾT VĂN HỌC TRONG THẾ KỶ XX Trần Nho Thìn Khoảng mươi năm trở lại đây, giới nghiên cứu văn học nước ta đã tích cực giới thiệu bằng những cách khác nhau nhiều lý thuyết văn học trong…

Mấy công trình Lý luận văn học xuất bản ở Nga 5 năm gần đây

MẤY CÔNG TRÌNH LÍ LUẬN VĂN HỌC XUẤT BẢN Ở NGA 5 NĂM GẦN ĐÂY Huỳnh Như Phương Những ai từng tiếp xúc hay có quan tâm tìm hiểu khoa nghiên cứu văn học ở Nga hẳn đều có thể ghi nhận rằng lí luận văn học là một hoạt động đã để lại nhiều ảnh…

Tự sự học: từ kinh điển đến hậu kinh điển

Nếu trước đây tự sự học cấu trúc chỉ chú ý đến chức năng, ngữ pháp truyện, ngữ nghĩa truyện ở cấu trúc bề sâu, thì nay các học giả đang chú ý đến tu từ học tự sự học như là phương diện biểu hiện tư tưởng, tình cảm của tự sự. Ngoài vấn…

Liên văn bản – sự xuất hiện của khái niệm về lịch sử và lý thuyết của vấn đề

Quan niệm LVB gắn với sự giảm trừ không chỉ vai trò của tác giả, mà còn vai trò của độc giả, và của con người nói chung. Thế giới của văn bản tồn tại theo các quy luật tự trị, và con người chỉ là một phần của nó, tức là tất cả đều…

Chấn thương, tự sự và hai hình thức của cái chết

Bằng động thái viết, nạn nhân đã cố gắng “đóng khung” chính mình trong vùng chấn thương để không rơi vào một trong hai hình thức tồi tệ hơn rất nhiều – nơi mối quan hệ biện chứng giữa đời sống và cái chết bị dừng lại vì “cái chết do cái biểu đạt gây…

Sử thi học Trung Quốc – từ nghiên cứu trường hợp đối với nghệ nhân P.Arimpil

Đưa trường hợp P. Arimpil – một nghệ nhân được hai thế hệ học giả sử thi theo đuổi nghiên cứu – vào tiến trình phát triển của sử thi học để định vị, chúng ta sẽ phát hiện rằng chỉ trong hơn 10 năm vừa qua đây thôi, “nghiên cứu P. Arimpil” đã bắc…

Các thế giới chữ viết: Những hệ thống viết và việc hình thành văn chương thế giới

David Damrosch Trong gần như toàn bộ lịch sử được ghi lại, văn học không được viết ra bên trong một hệ thống toàn cầu thuần nhất. “Văn chương thế giới” từng mang rất nhiều nghĩa ở các phần khác nhau của quả địa cầu, và chỉ rất ít nhà văn thực sự có được…

Dịch và lý thuyết dịch như một hệ hình lý luận, phê bình mới cho Việt Nam hiện nay

Qua bài này, chúng tôi muốn khơi gợi một cách nhìn về dịch như là một cách thế phê bình: quan niệm về dịch và thực hành dịch sao cho chúng ta không phải là những trợ lý thụ động và đắc lực cho cái status quo (hiện trạng) đông đặc, xơ cứng, và mang…

Tu từ học tiểu thuyết – một phương pháp tiếp cận giàu tiềm năng

Bài viết giới thiệu tư tưởng của Booth, người khởi xướng lý thuyết tu từ học tiểu thuyết, đồng thời điểm qua sự phát triển Tu từ học tiểu thuyết ở Mỹ nhằm đưa ra diện mạo chung về một phương pháp tiếp cận tác phẩm văn học giàu tiềm năng trong bối cảnh nghiên…

Tính hợp thức, cộng đồng và chủ nghĩa hậu thực dân: nhà văn và văn bản du hành ở Đông Á sau 1945

Bài viết trước hết giới thiệu khung lý thuyết về các không gian tiếp xúc văn chương hậu thực dân; đi đến một cái nhìn bao quát về các không gian tiếp xúc Đông Á hậu thực dân; phân tích ưu thế của các nhà văn và văn bản trong tương tác văn chương Đông…

Nghệ thuật và chân lý khách quan

“Nghệ thuật và chân lí khách quan” là tác phẩm mĩ học có vị trí đặc biệt trong sự nghiệp của Lukács, vì cũng như công trình “Tiểu thuyết lịch sử”, tác phẩm này là một trong những thành quả đầu tiên của ông trên con đường đến với chủ nghĩa Marx. Nghệ thuật và…

Tri thức và ngôn ngữ trong tinh thần hậu hiện đại

Đến hậu hiện đại, văn hóa như là hình thức tổ chức những hoạt động tự cảm nhận (thụ hưởng), nó không nhấn mạnh đến giáo dục đạo đức. Tri thức ngày càng xuất hiện công khai hơn với tư cách là bộ phận của cái văn hóa tự tận hưởng này. Và động lực…